Έρευνα IPSOS για το Ίδρυμα VINCI Autoroutes
Κοινή χρήση του οδικού δικτύου: πάρα πολλοί κανόνες εξακολουθούν να παραβιάζονται με αποτέλεσμα να διακυβεύεται η ασφάλεια όλων των χρηστών
Το Ίδρυμα VINCI Autoroutes δημοσιεύει τα αποτελέσματα της 5ης έκδοσης της ευρωπαϊκής έρευνας για την κοινή χρήση του οδικού δικτύου. Κατ' επέκταση του Βαρόμετρου υπεύθυνης οδήγησης, η έρευνα αυτή, που διεξήχθη από την Ipsos, εξετάζει συγκεκριμένα τη συμπεριφορά των Ευρωπαίων που καλούνται να αντιμετωπίσουν, στο οδικό δίκτυο, τη συνύπαρξη διαφορετικών τρόπων μετακίνησης. Πόσο προσέχουν τους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου οι οδηγοί αυτοκινήτων, οι οδηγοί μηχανοκίνητων δίκυκλων, οι ποδηλάτες ή οι πεζοί; Σε ποιο βαθμό σέβονται τους κανόνες κοινής χρήσης του οδικού δικτύου; Οι απαντήσεις 12.403 Ευρωπαίων καταδεικνύουν την ανάγκη ευαισθητοποίησης όλων των χρηστών του οδικού δικτύου ως προς την ανάγκη σεβασμού των υπολοίπων και των κανόνων του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, ώστε να μπορούν να συμβιώνουν αρμονικά στον δρόμο.
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ
[Ευρωπαϊκά αποτελέσματα με μαύρο χρώμα / Ελληνικά αποτελέσματα με μπλε χρώμα και πλάγια γράμματα]
Σε ένα δημόσιο χώρο με όλο και περισσότερους περιορισμούς, η ποικιλία των τρόπων μετακίνησης περιπλέκει τη συνύπαρξη των χρηστών. Αυτή η ποικιλομορφία, σε συνδυασμό με τη συνεχή μη τήρηση πολλών κανόνων του κώδικα οδικής κυκλοφορίας δημιουργεί εντάσεις, αγένεια και αίσθημα ανασφάλειας. Το αποτέλεσμα είναι ότι σχεδόν όλοι οι χρήστες φοβούνται την επικίνδυνη συμπεριφορά των άλλων (93%, 93%), αλλά ταυτόχρονα πολλοί συμβάλλουν σε αυτό το κλίμα άγχους με τη δική τους στάση απέναντι στους άλλους χρήστες, ανεξάρτητα από τον τρόπο μετακίνησής τους.
Το 51% ξεχνάει να ανάψει το φλας όταν προσπερνά ή αλλάζεικατεύθυνση (47%)
Το 34% ανοίγει την πόρτα χωρίς να ελέγξει αν έρχεται κάποιος ποδηλάτης (26%)
Το 22% καταπατά τη ζώνη στάσης ποδηλατών (22%)
Το 71% δηλώνει ότι μερικές φορές κυκλοφορεί στα πεζοδρόμια (86%)
Το 37% των ποδηλατών περνά με κόκκινο φανάρι, ακόμα κι αν δεν επιτρέπεται (35%)
Το 49% των ποδηλατών δηλώνει πως προσπερνά από τα δεξιά, λεωφορεία ή φορτηγά, ενώ εκτιμά πως προσέχει τις νεκρές γωνίες (33%)
Το 61% δηλώνει ότι μερικές φορές παρκάρει στο πεζοδρόμιο (55%)
Το 55% σταματά στη ζώνη στάσης ποδηλατών (56%)
Το 40% χρησιμοποιεί τους ποδηλατοδρόμους (23%)
Το 56% παραδέχεται ότι περνά όταν το φανάρι για τους πεζούς είναι κόκκινο (66%)
Το 77% δηλώνει ότι μερικές φορές διασχίζει τον δρόμο εκτός των προστατευμένων διαβάσεων, παρόλο που υπάρχει μια σε απόσταση μικρότερη των 50 μέτρων (84%)
Το 57% χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του ενώ περπατά (67%)
«Ενώ πολλοί Ευρωπαίοι φοβούνται τη συμπεριφορά των άλλων χρηστών, παράλληλα παραδέχονται ανοιχτά ότι παραβιάζουν τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας. Για να επιτύχουμε μια πιο ήρεμη και ασφαλή συνύπαρξη στον δρόμο, ο καθένας πρέπει να συνειδητοποιήσει τις συνέπειες των πράξεων του —τόσο για τους άλλους όσο και για τον εαυτό του— και να αντισταθεί στην παρορμητικότητα και τον ατομικισμό. Αυτή ακριβώς η υπεύθυνη στάση θα συμβάλει στη μείωση του αριθμού των θυμάτων και στη διάσωση ζωών, ιδίως των ευάλωτων χρηστών».
Bernadette Moreau
Διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος VINCI Autoroutes
«Όλοι φοβόμαστε όλους στο δρόμο. Συγκεκριμένα, το 93% των χρηστών του οδικού δικτύου φοβάται την επικίνδυνη συμπεριφορά των άλλων. Αυτό το κυρίαρχο συμπέρασμα της φετινής έρευνας είναι ένας καλός λόγος να αναρωτηθούμε αν μπορούμε να επιδείξουμε μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και σεβασμό όταν μοιραζόμαστε τον κοινό δημόσιο χώρο. Αλλάζοντας συνήθειες στο τιμόνι, θα βελτιώσουμε την ασφάλεια στους δρόμους, αλλά και την ποιότητα της κοινωνικής μας συνύπαρξης».
Παναγιώτης Παπανικόλας
Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε., Πρόεδρος ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε.
Διευθυντής Ελλάδας VINCI Concessions/ Μέλος Δ.Σ. Ιδρύματος VINCI AUTOROUTES
Εγωκεντρικοί χρήστες που επιτρέπουν στον εαυτό τους να παραβιάζουν τους κανόνες του κώδικα οδικής κυκλοφορίας
Ορισμένοι κανόνες του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, που έχουν ως στόχο να συμβάλουν στην ισορροπημένη κοινή χρήση του οδικού δικτύου, εξακολουθούν να εφαρμόζονται πολύ σπάνια από τους χρήστες, οι οποίοι ξεχνούν τη συλλογική διάσταση της οδήγησης. Ωστόσο, η μη τήρησή τους θέτει σε κίνδυνο τους άλλους χρήστες και δημιουργεί εντάσεις και ανασφάλεια στους δρόμους και στα πεζοδρόμια.
Είναι καλό να γνωρίζουμε ότι οι πινακίδες παραχώρησης προτεραιότητας για τους ποδηλάτες στους τρίχρωμους φωτεινούς σηματοδότες, οι οποίες είναι τοποθετημένες κάτω από έναν τρίχρωμο φωτεινό σηματοδότη, επιτρέπουν στους ποδηλάτες να κινούνται προς την κατεύθυνση (ή τις κατευθύνσεις) που υποδεικνύουν τα βέλη, χωρίς να σταματούν στον φωτεινό σηματοδότη, αλλά παραχωρώντας προτεραιότητα στους πεζούς και τους χρήστες της λωρίδας διέλευσης. Αυτός ο κανόνας του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, που συχνά αγνοείται, μπορεί να αποτελέσει πηγή παρεξηγήσεων, ακόμη και συγκρούσεων μεταξύ των διαφόρων χρηστών του δρόμου και, ως εκ τούτου, να δημιουργήσει κίνδυνο: οι ποδηλάτες δεν δίνουν προτεραιότητα στους άλλους χρήστες και αυτοί θεωρούν ότι η διέλευσή τους από το κόκκινο φανάρι αποτελεί παράβαση και ανάληψη κινδύνου.
Μη επιτρεπόμενη στάθμευση στη ζώνη στάσης ποδηλάτων: αυτοί οι χώροι προστασίας προορίζονται αποκλειστικά για ποδήλατα, ελαφρά προσωπικά ηλεκτρικά οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.)1 και σκούτερ κάτω των 50 cm3, ώστε να μπορούν να σταθμεύουν μπροστά από τα οχήματα σε διασταυρώσεις με φανάρια, για να βλέπουν καλύτερα και να είναι πιο ορατά. Ωστόσο, το 55% των οδηγών μηχανοκίνητων δίκυκλων (56 %) και το 22% των οδηγών αυτοκινήτων παραδέχονται ότι σταμάτησαν εκεί (22 %).
Μια άλλη περίπτωση απροσεξίας ως προς τους ποδηλάτες, το 34% των οδηγών αυτοκινήτων παραδέχεται ότι ανοίγει την πόρτα χωρίς να ελέγχει αν πλησιάζει ποδήλατο (26%).
Ένα κλίμα έντασης και ανησυχίας επικρατεί στο οδικό δίκτυο
Η ποικιλία των μέσων μετακίνησης —αυτοκίνητο, μηχανοκίνητο δίκυκλο, ποδήλατο, σύγχρονα ηλεκτρικά οχήματα ή ακόμα και τα πόδια— σε συνδυασμό με την εξέλιξη του μεριδίου των χρηστών σε έναν ήδη περιορισμένο δημόσιο χώρο και τη μη τήρηση του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, καθιστά την κοινή χρήση του οδικού δικτύου όλο και πιο περίπλοκη και συχνά συγκρουσιακή. Ανεξάρτητα από τον τρόπο μετακίνησης, η συνύπαρξη των χρηστών παραμένει πηγή άγχους, εντάσεων και αγένειας.
Αν και συχνά είναι οι ίδιοι που θέτουν σε κίνδυνο τους άλλους, η συντριπτική πλειοψηφία των χρηστών του οδικού δικτύου (93%) εξακολουθεί να φοβάται την επικίνδυνη συμπεριφορά των άλλων (93%). Αυτό ισχύει για :
Οι πεζοί επηρεάζονται επίσης σε μεγάλο βαθμό από τους κινδύνους που αναλαμβάνουν άλλοι χρήστες του οδικού δικτύου. Έτσι, το 89% των πεζών φοβάται ότι ένας οδηγός αυτοκινήτου δεν θα σταματήσει να τους αφήσει να περάσουν ενώ βρίσκονται σε προστατευμένη διάβαση (91%) και το 63% δηλώνει ότι τους έχει σκουντήσει στο πεζοδρόμιο κάποιος χρήστης ποδηλάτου, πατινιού ή hoverboard (87%).
Ο φόβος για την επιθετικότητα των οδηγών μηχανοκίνητων οχημάτων είναι πάντα πολύ έντονος στους ποδηλάτες (89%, 86%) , αλλά αφορά επίσης το 79 % των οδηγών μηχανοκίνητων δίκυκλων (83 %) και ακόμη και το 83 % των οδηγών αυτοκινήτων (89 %).
Το αίσθημα ασφάλειας πάνω στο ποδήλατο, το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη της ποδηλασίας, διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Στην Ευρώπη, ενώ το 81% των ποδηλατών δηλώνουν ότι αισθάνονται ασφαλείς όταν μετακινούνται με ποδήλατο και το ποσοστό αυτό φτάνει το 93% για τους Ολλανδούς, μόνο το 57% των Γάλλων συμμερίζεται αυτό το αίσθημα όταν μετακινείται.
Για τις καθημερινές τους μετακινήσεις, οι Ευρωπαίοι είναι, ως επί το πλείστων, οπαδοί των ενεργητικών τρόπων μετακίνησης.
67 % (+ 1 πόντοι σε σχέση με το 2024) μετακινούνται τακτικά με τα πόδια (70 %). Οι Ισπανοί και οι Ολλανδοί περπατούν περισσότερο (77%), ενώ οι Βέλγοι λιγότερο (53%).
Η χρήση του ποδηλάτου παραμένει σταθερή, με το 21 % των Ευρωπαίων να το χρησιμοποιούν τακτικά (13%). Οι πρωταθλητές της τακτικής χρήσης του ποδηλάτου παραμένουν οι Ολλανδοί (60%), αρκετά μπροστά από τους Βέλγους (26%) και τους Πολωνούς (25%). Οι Ισπανοί (7%) και οι Βρετανοί (7%) κλείνουν τη λίστα.
Στην Ευρώπη, περισσότεροι άνδρες παρά γυναίκες κυκλοφορούν με ποδήλατο, είτε τακτικά (22% των ανδρών έναντι 19% των γυναικών) είτε περιστασιακά (41% έναντι 35%). Συνολικά, περισσότεροι από 1 στους 3 (37%, 37 %) χρησιμοποιούν περιστασιακά ποδήλατο για τις μετακινήσεις τους.
Το 6% των Ευρωπαίων χρησιμοποιεί επίσης τακτικά μηχανοκίνητο δίκυκλο (12%) και το 2% πατίνι ή hoverboard (3 %).
Εστίαση στις ιδιαιτερότητες της κυκλοφορίας με ποδήλατο
Μεθοδολογία της μελέτης:
Για την υλοποίηση αυτή της έρευνας, η Ipsos ρώτησε από τις 11 Φεβρουαρίου έως τις 5 Μαρτίου 2025, μέσω Διαδικτύου, 12.403 άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω, εκ των οποίων 2 403 Γάλλοι και τουλάχιστον 1.000 άτομα σε καθεμία από τις 10 άλλες χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα (Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία, Σλοβακία, Σουηδία). Στη Γαλλία, για να επιτευχθούν οι στόχοι της μελέτης, οι πληθυσμοί ορισμένων περιοχών υπερεκπροσωπήθηκαν στο δείγμα, προκειμένου να υπάρχει επαρκής αριθμός συνεντεύξεων (200 ανά περιοχή) για την ανάλυση των αποτελεσμάτων σε κάθε περιοχή. Στη συνέχεια, το βάρος κάθε περιοχής διορθώθηκε στο συνολικό δείγμα, έτσι ώστε κάθε να ανακτήσει το πραγματικό της βάρος. Τα αποτελέσματα είναι επομένως αντιπροσωπευτικά του πληθυσμού που μελετήθηκε. Η αντιπροσωπευτικότητα κάθε δείγματος εξασφαλίζεται με τη μέθοδο της ποσόστωσης.
Σχετικά με το εταιρικό Ίδρυμα VINCI Autoroutes
Από την ίδρυσή του το Φεβρουάριο του 2011, το Ίδρυμα VINCI Autoroutes λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαστήριο, παρατηρητήριο και εργαλείο πληροφόρησης, αφιερωμένο στην εξέλιξη των συμπεριφορών. Έχοντας αφοσιωθεί εξαρχής στην προώθηση της προσωπικής και συλλογικής ευθύνης κατά την οδήγηση, το ίδρυμα σταδιακά επέκτεινε το πεδίο των δραστηριοτήτων του για να συμπεριλάβει την εκπαίδευση, τον σεβασμό προς το περιβάλλον και την προσέγγιση τρίτων μέσω της ανάγνωσης. Αυτοί είναι μερικοί μόνο από τους τρόπους με τους οποίους όλοι φιλοδοξούμε να οδηγούμε σωστά στο οδικό δίκτυο.
Από το 2022, το Ίδρυμα υποστηρίζει επίσης έργα για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της φυσικής κληρονομιάς στις περιοχές.
Τα πεδία δράσης του:
https://fondation.vinci-autoroutes.com – X – Facebook – LinkedIn και Instagram